Kentsel Dönüşüm / Yenileme Nedir ?
Kentsel Dönüşüm / Yenileme Nedir ?
Ülkemizde 1960-1970 li yıllardan beri çarpık yapılaşmanın baş aktörü konumundaki gecekondulaşma sorunu ve devlet arazileri üzerine izinsiz yapılan kaçak, imarsız, iskansız, mimari ve statik yönden hiçbir özelliği ve güvenliği olmayan yapıların ortadan kaldırılması ile yerine günümüz inşaat teknolojileri kullanılarak güvenli binaları rekreasyon alanları yolları parkları sosyal donatıları ile yeni yaşam alanları oluşturmak herkesin ortak dileği olsa gerek..
Ancak çarpık kentleşme sorunu o kadarda kolay çözülebilecek bir sorun değil maalesef bunun için öncelikle yeterli yasal düzenleme ve çıkarılan kanunları kararlılıkla uygulayacak bir kamu iradesi gerekiyor.
Ülkemizin 1. derecede deprem kuşağında olmasıda eskiyen yıpranan cöküntü alanı olarak tanımlanan bu alanlardaki yapı stokunun derhal ıslah edilmesini zorunlu kılmaktadır.
Kentsel dönüşüm deyince tapu tahsis belgesi kavramıyla karşılaşıyouz kısaca bu belgeden bahsedelim.
1984 yılında çıkarılmış olan 2981 sayılı imar affı kanunu ile devlete (hazine, vakıf, belediye) ait araziler üzerine 1984 yılından önce yapılmış olan gecekondulara bir defaya mahsus af getirildi ve kişilere müracaat imkanı sağlandı o zaman kurulan yeminli teknik bürolar müracaat sahiplerinin sahiplik belgelerini alarak dosyalar hazırladılar ve hak sahiplerine tapu tahsis belgesi adında belgeler düzenlenerek verildi.
Tapu tahsis belgesinin hukuki niteliğini ”bu yerin tapusu devletin seninde üzerinde gecekondun var şimdilik gecekonduyu yıkmıyorum senden işgal parasıda almıyorum ileride imar uygulaması yaptığım zaman senin tapu tahsis belgen tapuya dönüşecektir. Bu süre icinde gecekondunu yıkarsan hakkın kaybolur şimdilik orada oturmaya devam et ” anlamına gelen bir belge olarak özetleyebiliriz.
Kentsel Dönüşümü Kimler Yapıyor?
Kentsel dönüşüm çalışmaları günümüzde belediyeler ve toki tarafından uygulanıyor uygulamanın özel sektör ayağında ise arazi geliştirme şirketleri ve inşaat şirketleri göze çarpıyor ancak uygulamanın yapıldığı hemen hemen her yerde tartışmalarda beraberinde sürüp gidiyor.
Hatalı ve keyfi uygulamaları tasvip etmek elbette mümkün değil ancak bu uygulamaların yapılmasında da hem toplum hemde devlet olarak yararımızın olacağı açıktır.
Kentsel Dönüşümlerin Vatandaşa Faydası ne?
Kentsel dönüşüm alanı olarak belirlenen alanların çoğu aynı zamanda tapu mülkiyeti yönünden de problemli alanlar , buralar genellikle hazine yada vakıf arazisi. Ve tapusu kamuya ait yerler ancak 1984 yılında çıkarılan imar affı kanunu ile buralara TAPU TAHSİS BELGESİ verilmiş tapu tahsis belgesi mevcut gecekonduyu korumaktan başka bir işe yaramıyor vatandaşa gecekondunu koru diyor. Gecekondu yıkıldığı anda tapu tahsis belgeside gecersiz hale geliyor hal böyle olunca o gecekondular demirbaş gibi şehirlerimizde durmaya devam ediyor. Gecekonduda oturulduğu sürece devlet o işgalciden imar affı kanunu gereği işgal parası(ecrimisil)da almıyor. Bu durum diğer vatandaşlar nezdinde rahatsızlık yaratıyor. Bütün bu hukuksal ve yapısal çarpıklıklar günümüzde kentsel dönüşüm uygulamaları ile çözülmeye çalışılıyor.
Kentsel Dönüşüm Yapılırsa Ne Olur?
Hazine ve vakıf arazilerinin tapu tahsis belgesi sahiplerince bedelsiz yere işgali engellenmiş olur.
Gecekondular kentin merkezi yerlerinden kaldırılmış olur.
Tapusu devlete tapu tahsis belgesi ile vatandaşa verilmiş yerlerin mülkiyet sorunları çözülmüş olur.
Çöküntü alanları ortadan kaldırılarak Olası deprem durumunda can ve mal kaybı en aza indirilmiş olur.
DAHADA ÖNEMLİSİ İSTANBUL GİBİ METROPOL ŞEHİRLERDE KALİTELİ VE MERKEZİ LOKASYONDA YAŞANAN ARSA SIKINTISINA KENTSEL DÖNÜŞÜM UYGULAMALARI İLE KALİTELİ ARSALAR ÜRETİLEREK KATKIDA BULUNULMUŞ OLUR. BU SÜRECTE İNŞAAT SEKTÖRÜNDEKİ KÖKLÜ FİRMALARIN BİLGİ VE DENEYİMLERİNDENDE MUTLAKA FAYDALANILMASI GEREKİR.
KURUMLAR ÖZEL SEKTÖR VE MESLEK ODALARININ KATILIMI İLE YAPILACAK UYGULAMALAR İLE KENT KİMLİKLERİNİN KORUNMASI SAĞLANIR BU ŞEKİLDE ARZU EDİLEN NETİCEYE DAHA KOLAY ULAŞILIR DİYE DÜŞÜNÜYORUM.
Av.Yasin ÖZKAN
Hukuki sorularınızı bana ulaştırmak için av.yasinozkan@qurbaa.com adresine e-mail atmanız yeterli…
Av. Yasin ÖZKAN Qurbaa.Com için yazdı…












